Skip to content Skip to footer
                              Th.s Nguyễn Anh Minh
                                             Khu di tích Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch
 
Trong di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Di chúc của Người là một trong những tài sản vô giá mà Người đã để lại cho toàn Đảng toàn dân ta. 40 năm đã trôi qua, nhưng những lời căn dặn của Người thể hiện trong di chúc đã trở thành những giá trị tư tưởng lớn lao, định hướng đúng đắn cho toàn Đảng và toàn dân ta trên con đường xây dựng và phát triển đất nước. Một trong những giá trị tư tưởng thể hiện sâu sắc trong Di chúc của Người là vấn đề xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch và vững mạnh, đây là tư tưởng không chỉ có những đóng góp về mặt lý luận mà còn để lại những giá trị thực tiễn sâu sắc và có một sức sống mạnh mẽ đã và đang đóng góp quan trọng vào công cuộc xây dựng chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn hiện nay.
Từ thực tiễn phát triển của Đảng ta cũng như các Đảng trên thế giới đã chứng minh rằng: Uy tín, sức mạnh và năng lực lãnh đạo của Đảng phụ thuộc vào sự vững mạnh, trong sạch của mỗi đảng viên và mỗi cơ sở Đảng, hay nói cách khác sự trong sạch và vững mạnh của Đảng quyết định uy tín và năng lực lãnh đạo của Đảng cầm quyền. Trong sạch được thể hiện trước hết và nổi bật ở vấn đề tư cách, đạo đức, lối sống của cán bộ đảng viên. Vững mạnh không phải là số lượng đảng viên nhiều hay ít mà là ở sức mạnh đoàn kết nhất trí trong Đảng về quan điểm lập trường, chính trị, sự vững vàng về thế giới quan, hệ tư tưởng, về tính tổ chức kỷ luật. Sự vững mạnh của Đảng còn được thể hiện ở sự thực hiện dân chủ trong Đảng, sức mạnh đấu tranh phê bình và tự phê bình và mối liện hệ với quần chúng.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến vấn đề xây dựng một Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh có uy tín và chiếm được lòng tin của nhân dân. Từ thực tiễn quá trình phát triển của Đảng với vai trò là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết thành tư tưởng và lý luận cơ bản có tính khoa học về xây dựng một Đảng cầm quyền trong sạch và vững mạnh. Trước khi đi vào cõi vĩnh hằng, điều mà Người quan tâm “trước hết” và “trước tiên” là về Đảng, về việc chỉnh đốn Đảng sau khi kết thúc chiến tranh, nhằm xây dựng Đảng ta là một Đảng cầm quyền trong sạch và vững mạnh Người đặc biệt nhấn mạnh nhân tố cực kỳ quan trọng làm nên những thắng lợi vẻ vang của Đảng ta đó là sự đoàn kết, Người khẳng định: “Nhờ sự đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ Tổ quốc phục vụ nhân dân, cho nên từ ngày thành lập đến nay . Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi khác”(1).Trong lịch sử phát triển của Đảng ta, thắng lợi to lớn trong đấu trạnh giành chính quyền, trong chiến tranh giữ nước và những bước phát triển trong công cuộc đổi mới hiện nay, gắn liền với sự lãnh đạo đoàn kết thống nhất trong Đảng, đây nhân tố quyết định sức mạnh của Đảng, quyết định mọi thắng lợi của cách mạng nước ta và trong công cuộc đổi mới hiện nay.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng Đoàn kết thống nhất là nguồn sức mạnh, là then chốt của thành công. Là người sáng lập Đảng và lãnh tụ cách mạng, Người luôn luôn quan tâm tới vấn đề đoàn kết thống nhất trong Đảng, đoàn kết toàn dân, đoàn kết quốc tế, trong đó đặc biệt chăm lo xây dựng rèn luyện Đảng ta thành một khối đoàn kết thống nhất. Trong di chúc để lại, điều căn dặn đầu tiên của Người đối với mỗi cán bộ, đảng viên là nói về đoàn kết và khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của sự đoàn kết nhất trí trong Đảng “… phải giữ gìn đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”(2). Thực tiễn phát triển của Đảng ta đã chứng minh rằng: Sự tồn tại và phát triển vững mạnh của Đảng cầm quyền phụ thuộc vào sự đoàn kết nhất trí của mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi tổ chức cơ sở Đảng, hay nói cách khác đoàn kết là nhân tố quyết định sự tồn tại của Đảng cầm quyền. Khối đoàn kết thống nhất của Đảng chỉ có thể được xây dựng bởi các tổ chức cơ sở Đảng đoàn kết thống nhất, hay nói cách khác sự đoàn kết thống nhất của tổ chức cơ sở Đảng là nhân tố cơ bản bảo đảm cho sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Khi khối đoàn kết thống nhất trong Đảng bị phá vỡ sẽ gây ra những tổn thất nghiêm trọng, Nó không chỉ phá vỡ nguồn sức mạnh của Đảng mà còn cắt đứt mối liên hệ giữa Đảng và quần chúng, phá hoại khối đoàn kết thống nhất toàn dân, thậm chí còn dẫn tới nguy cơ Đảng mất chính quyền. Thực tế trong lịch sử hình thành phát triển của các Đảng cộng sản, nhất là những năm gần đây đã khẳng định rằng, vận mệnh của Chủ nghĩa xã hội phụ thuộc và được quyết định đáng kể bởi sự đoàn kết thống nhất của các Đảng Cộng sản cầm quyền. Nếu nội bộ các Đảng cộng sản cầm quyền phân chia thành các phe phái, sẽ kéo theo việc phân hoá giai cấp thành những lực lượng riêng rẽ, đó là những kẽ hở để kẻ thù lợi dụng phá hoại Đảng. Tình trạng suy giảm sự đoàn kết thống nhất trong Đảng dẫn tới sự phân liệt, tan rã của các Đảng cộng sản ở các nứơc xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô vừa qua là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm sụp đỗ chế độ XHCN ở các nước đó. ở nước ta, nhất giai đoạn hiện nay có không ít tổ chức cơ sở Đảng yếu kém, chia rẽ, bè cánh, rạn nứt trong nội bộ,… tất cả những yếu tố đó suy cho cùng xuất phát từ sự mất đoàn kết thống nhất trong các tổ chức cơ sở Đảng, điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh và uy tín của tổ chức cơ sở Đảng nói riêng và sự lãnh đạo của Đảng nói chung.
Theo chủ tịch Hồ Chí Minh, để xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong Đảng và xây dựng một Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh, thì một trong những yếu tố cơ bản là việc Đảng phải thực hiện quyền dân chủ thực sự và rộng rãi, dân chủ trong Đảng và dân chủ trong xã hội (dân chủ thực sự ở đây, không phải là dân chủ vô chính phủ, hay dân chủ giả hiệu). Thực tiễn đã chứng minh ở đâu Đảng thực hiện tốt quyền dân chủ thì ở đó tránh được những biểu hiện tiêu cực trong Đảng nói riêng và xã hội nói chung, và ở đó uy tín của Đảng và lòng tin trong quần chúng nhân dân được nâng cao. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận định: "Thực hành quyền dân chủ là cái chìa khoá vạn năng để có thể giải quyết mọi khó khăn trong mọi công việc ngay từ khi lập kế hoạch và suốt cả thời gian thực hiện, phải mạnh dạn phát động quần chúng, làm cho mọi người thấm nhuần tinh thần dân chủ tập thể, quần chúng thực sự có quyền dân chủ và cán bộ đảng viên phải xung phong gương mẫu thì chắc chắn ngăn ngừa được những tệ quan liêu, mệnh lệnh, lãng phí tham ô…"(3). Trong xã hội cũ, khi cả dân tộc bi áp bức nô dịch thì nhân dân ta bị tước đoạt quyền dân chủ. Trong chế dộ xã hội chủ nghĩa do Đảng cầm quyền, làm cho chính quyền thực sự về tay nhân dân; nhân dân làm chủ thể của mọi quyền lực dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đảng vừa là người lãnh đạo vừa là đày tớ thật trung thành của nhân dân nhân dân lao động được làm chủ, mọi việc đều cho dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định:" Nước ta là một nước dân chủ. Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân. Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân. Chính quyền từ xã đến chính phủ trung ương do dân cử ra. Đoàn thể từ Trung ương đến xã do nhân dân tổ chức nên. Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân"(4). Một xã hội thực sự dân chủ là một xã hội mọi quyền lực phải thuộc về nhân dân. Để thực hiện quyền dân chủ một cách rộng rãi và đi vào thực chất điều trước tiên tư tưỏng phải được tự do có nghĩa là đối với mọi vấn đề, mọi người được tự do bày tỏ những ý kiến hay quan điểm của mình, góp phần tìm ra chân lý, tìm ra lẽ phải .Thực tế trong quá trình phát triển của Đảng nhiều nơi, nhiều lúc đã xảy ra những tình trạng mất đoàn kết, lục đục trong nội bộ, chia bè phái, né tránh, mất sức chiến đấu trong các tổ chức Đảng  hoặc thái độ mệnh lệnh cửa quyền của cán bộ đảng viên…. làm mất lòng tin của quần chúng đối với Đảng, làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, chính trị xã hội. Tất cả những hiện tượng trên suy cho đến cùng vẫn là sự thiếu dân chủ ở cơ sở và sự thiếu tinh thần dân chủ ở một số cán bộ đảng viên. Vì vậy, thực hiện quyền dân chủ thực sự là một trong những biện pháp tăng cường sự đoàn kết nhất trí và làm trong sạch vững mạnh Đảng ta.
Bên cạnh việc thực hiện dân chủ thực sự và rộng rãi, Người cũng chỉ ra  rằng: “Thường xuyên và nghiêm chỉnh phê bình và tự phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết nhất trí của Đảng”(5) tự phê bình và phê bình là một nguyên tắc trong sinh hoạt Đảng là quy luật phát triển của Đảng, là vũ khí sắc bén và cần thiết để xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh: "Trên con đường phát triển cách mạng của mình, Đảng ta, quân đội ta cũng như mỗi đồng chí chúng ta luôn luôn có ưu điểm và không tránh khỏi có những khuyết điểm. Chỉ có không ngừng đấu tranh, phê bình và tự phê bình, nhận rõ đúng, sai, phát huy cái đúng, khắc phục cái sai, mới có thể làm cho mình, cho Đảng, cho cách mạng tiến bộ mãi "(6). Uy tín của người lãnh đạo là ở chỗ mạnh dạn thực hiện tự phê bình và phê bình, biết học hỏi quần chúng, sữa chữa những khuyết điểm, để đưa công việc ngày càng tiến bộ. Tuy vậy, vấn đề tự phê bình và phê bình phải hiểu và thực hiện làm sao phát huy có hiệu quả: Tự phê bình cần có thái độ dũng cảm, khiêm tốn và chân thành, còn "Phê bình phải nghiêm chỉnh, chắc chắn, nói có sách mách có chứng. Phải phê bình với tinh thần thành khẩn, xây dựng "trị bệnh cứu người" Chớ phê bình lung tung không chịu trách nhiệm" (7). Mục đích của tự phê bình và phê bình là nhằm sửa chữa những khuyết điểm, phát huy những ưu điểm để cùng nhau tiến bộ chứ phê bình không phải để nói xấu nhau, làm mất uy tín lẫn nhau: “Phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ. Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn. Cốt đoàn kết và thống nhất nội bộ”(8). Phê bình phải được thực hiện một cách dân chủ, công khai. Muốn dân chủ tốt thì cán bộ phải gương mẫu tự phê bình và phê bình: “Cấp trên phê bình, chưa đủ. Đồng chí, đồng sự phê bình, chưa đủ. Phải hoan nghênh quần chúng phê bình nữa thì sự phê bình mới hoàn toàn”(9). Người thường xuyên nhắc nhở cán bộ, phải xem trọng những phê bình của quần chúng, công khai tự phê bình và ra sức sửa chữa: Nếu lời phê bình có chỗ không thật đúng thì phải giải thích rõ ràng cho quần chúng hiểu. Thái độ tự giác, thành khẩn tiếp thu ý kiến phê bình sẽ giúp cho việc phân tích khuyết điểm, tìm ra căn nguyên của lỗi lầm để khắc phục một cách triệt để. Muốn phê bình có hiệu quả phải đứng trên quan điểm thực sự giúp đỡ nhau, phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau. Nếu không xuất phát từ quan điểm trên thì mục đích của sự phê bình sẽ dẫn tới sự đấu đá, trù dập lẫn nhau làm mất đi ý nghĩa đích thực của tự phê bình và phê bình .
Người đặc biệt quan tâm đến vấn về đạo đức cách mạng, đây là vấn đề cốt lõi, là một nhân tố quan trọng, cần thiết để xây dựng Đảng thật sự trong sạch và vững mạnh, Trước khi ra đi, trong Di chúc Người căn dặn:“…Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư”(10). Người quan niệm đạo đức là nền tảng của người cách mạng, nó được ví như gốc của cây, nguồn của sông “Không có gốc thì cây héo, không có nguồn thì sông cạn”, người cách mạng phải có đạo đức cách mạng mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng. “Đạo đức cách mạng không phải trên trời xa xuống, nó do đấu tranh rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố…cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”(11). Bên cạnh những trăn trở, suy tư để đề ra đường lối, chiến lược cho cách mạng Việt Nam, Người luôn dành thời gian, tâm huyết cho việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho mọi người nhất là cán bộ đảng viên. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: "đạo đức cách mạng là vô luận trong hoàn cảnh nào người đảng viên cũng phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết. Nếu lợi ích của Đảng và lợi ích của cá nhân mâu thuẫn với nhau, thì lợi ích của cá nhân phải tuyệt đối  phục tùng lợi ích của Đảng"(12). Người khẳng định: "Người có đạo đức cách mạng thì gặp khó khăn gian khổ, thất bại chẳng sợ sệt, rụt rè, lùi bước vì lợi ích của cách mạng, của giai cấp, của dân tộc mà không ngại hy sinh lợi ích riêng của mình, khi cần thì sẵn sàng hy sinh cả tính mạng cũng không tiếc, người có đạo đức cách mạng thì khi gặp thuận lợi và thành công cũng luôn giữ tinh thần chất phác khiêm tốn " lo trước thiên hạ vui sau thiên hạ" lo hoàn thành nhiệm vụ tốt chứ không kèn cựa về mặt hưởng thụ, không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ hoá, không tham tham ô lãng phí" (13). Vì vậy việc thường xuyên giáo dục, tuyên truyền cho cán bộ đảng viên thấm nhuần đạo đức cách mạng là một việc rất quan trọng trong cuộc đấu tranh chống lại tư tưởng cá nhân chủ nghĩa và xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.
Người cũng cho rằng, mối liên hệ giữa Đảng và quần chúng, là một trong những nhân tố quan trọng để nâng cao uy tín và năng lực lãnh đạo của Đảng, góp phần xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch và vững mạnh. Nguồn gốc sức mạnh của Đảng cộng sản là ở mối liên hệ chặt chẽ với quần chúng và được thể hiện trước tiên đó là Đảng phải chăm lo đầy đủ và sâu sắc đến đời sống, lợi ích của quần chúng nhân dân lao động đây là mục đích thiêng liêng, là lý tưởng cao quý của Đảng. Phấn đấu hy sinh cho lý tưởng cao quý của Đảng, cho hạnh phúc của nhân nhân là lẽ sống của mỗi người cộng sản, đây là một vấn đề thuộc về tiêu chuẩn và tư cách của người đảng viên, một thuộc tính quan trọng trong quy định bản chất của người cộng sản. Trong Di chúc Người căn dặn: “…Đảng ta là một Đảng cầm quyền.. phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”(14). Từ thực tiễn phát triển đã chỉ ra rằng, có chăm lo đầy đủ lợi ích của nhân dân thì mới thúc đẩy sản xuất phát triển, đời sống của nhân dân được bảo đảm, quần chúng sẽ gắn bó chặt chẽ với Đảng, với chế độ. Người nhắc nhở "…Cán bộ Đảng và chính quyền từ trên xuống dưới, đều phải hết sức quan tâm đến đời sống của nhân dân. Phải lãnh đạo tổ chức, giáo dục nhân dân tăng gia sản xuất và tiết kiệm. Dân đủ ăn đủ mặc thì những chính sách của Đảng và Chính phủ đưa ra sẽ rễ dàng thực hiện. Nếu dân đói rét dốt bệnh thì chính sách của ta dù có hay mấy cũng không thực hiện được"(15). Mối liên hệ giữa Đảng với quần chúng còn được thể hiện ở sự tôn trọng và phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân, đi sâu, đi sát quần chúng, lắng nghe ý kiến và tạo điều kiện cần thiết để phát huy nghị lực sáng tạo của quần chúng nhân dân. Một trong những yếu tố rất quan trọng để tăng cường hơn nữa mối liên hệ giữa đảng viên và quần chúng chính là việc phát huy mạnh mẽ vai trò gương mẫu của đảng viên và được thể hiện trước tiên là ở tư cách, đạo đức, lối sống trong sạch trong mỗi đảng viên và việc đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực, tha hoá trong Đảng. Tuy nhiên, vẫn còn có một bộ phận đảng viên, nhất là một số đảng viên có chức có quyền có những biểu hiện cửa quyền, hách dịch, coi thường, trù dập, ức hiếp quần chúng, tham ô, lãng phí v.v… làm xói mòn mối quan hệ chặt chẽ, truyền thống giữa Đảng và quần chúng nhân dân.
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Đảng ta đạt được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị và quan hệ đối ngoại v.v… Song bên cạnh đó, trong Đảng cũng đã nảy sinh vấn đề nhức nhối ở một bộ phận cán bộ, đảng viên thoái hoá, biến chất, không giữ được phẩm chất của mình, dẫn đến tình trạng: “Suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận cán bộ, công chức diễn ra nghiêm trọng, Nhiều tổ chức cơ sở đảng thiếu sức chiến đấu không đủ năng lực giải quyết những vấn dề phức tạp nảy sinh ”(16). Vì vậy, xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch, và vững mạnh xứng đáng với vai trò của một Đảng cầm quyền có uy tín chiếm được lòng tin của nhân dân là vấn đề có ý nghĩa sống còn trong giai đoạn hiện nay. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X khẳng định: “Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và khâu then chốt, là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp đổi mới”(17).
40 năm đã trôi qua, tư tưởng và quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng một Đảng cầm quyền trong sạch và vững mạnh được thể hiện trong Di chúc của Người, càng có ý nghĩa và giá trị lý luận, thực tiễn sâu sắc. Đây cũng chính là những bài học kinh nghiệm vô giá đối với Đảng ta hôm nay trong vai trò lãnh đạo đất nước, lãnh đạo quần chúng nhân dân và trong công cuộc xây dựng Đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh.
                                                                  
                                                                  
  
Chú thích:
 (1)(2)(5)(10)(14) Bác Hồ viết tài liệu tuyệt đối bí mật. Nxb Lý luận Chính trị, HN.2008, tr.47
(3) HCM toàn tập , NXB CT QG,1996, Tập12 , Tr 256
(4) HCM toàn tập , NXB CT QG,1996, Tập 8 , Tr 375 .
(6) Sđd .Tập 8, H.1996, Tr.352
(7) (10) Sđd .Tập10 , H 1996, Tr. 614
(8) (9)HCM toàn tập , NXB CT QG,1996 T5, Tr . 267, tr. 244
          (11) (12) HCM toàn tập , NXB CT QG,1996, Tập 9, tr.293, Tr. 289
(13)HCM toàn tập , NXB CT QG, 1996, Tập11, Tr 24
(15) Sđd .Tập 7 , H. 1996, Tr. 572
(16)(17) Văn kiện ĐHĐB Toàn quốc lần thứ X.Nxb CT QG. HN.2006,tr.65,tr.72
 
 

Leave a comment

KHU DI TÍCH CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH TẠI PHỦ CHỦ TỊCH

Địa chỉ: Số 1 - Hoàng Hoa Thám (Cổng Đỏ) - Ba Đình - Hà Nội

ĐT: 08 044 287 - 08 043 559 - Fax: 08 043 064

Email: [email protected]

GIỜ MỞ CỬA

Mở cửa mỗi ngày trong tuần (trừ chiều thứ Hai):
Mùa Hè: 7:30 đến 11:00 - 13:30 đến 16:00
Mùa Đông: 8:00 đến 11:00 - 13:30 đến 16:00


TỔNG TRUY CẬP

Copyright © President Ho Chi Minh’s vestige in the Presidential Palace area.

error: Content is protected !!